Żurek przepis - zupa na zakwasie żytnim z kiełbasą

Żurek na żytnim zakwasie ma wyrazisty, lekko kwaśny smak i aromat majeranku. W tej wersji gotujemy go z białą kiełbasą, a na koniec dodajemy śmietankę i jajka. Żurek jest jedną z tradycyjnych polskich zup, często podawaną na wielkanocnym stole. Przygotowanie jest proste, a intensywność smaku można dostosować, dolewając zakwas stopniowo.

Składniki

500 ml zakwasu żytniego na żurek
1,5 l bulionu
300 g białej kiełbasy
1 cebula
2 ząbki czosnku
2 liście laurowe
3 ziarna ziela angielskiego
1 łyżka majeranku
100 ml śmietanki 18% do zup
sól i pieprz do smaku
4 jajka

Przygotowanie krok po kroku

Ugotuj jajka na twardo, ostudź w zimnej wodzie i obierz. Odłóż je do podania. Cebulę obierz i pokrój w drobną kostkę, a czosnek posiekaj lub przeciśnij przez praskę.
Wlej bulion do garnka. Dodaj białą kiełbasę, cebulę, czosnek, liście laurowe i ziele angielskie. Doprowadź do delikatnego wrzenia i gotuj na małym ogniu około 20 minut. Surowa kiełbasa musi być całkowicie ugotowana w środku.
Wyjmij kiełbasę na talerz. Gdy nieco przestygnie, pokrój ją w plasterki. W tym czasie dokładnie wymieszaj zakwas, zbierając osad z dna naczynia.
Wlej do zupy część zakwasu, mieszając zawartość garnka. Gotuj kilka minut, spróbuj i w razie potrzeby dolej więcej. Dodaj kiełbasę oraz majeranek roztarty w dłoniach. Pozwól zupie jeszcze chwilę się pogotować.
Przelej śmietankę do miseczki. Dodawaj do niej po łyżce gorącej zupy, mieszając, a następnie wlej całość do garnka. Podgrzej żurek, dopraw solą i pieprzem. Wyjmij liście laurowe oraz ziele angielskie. Podawaj z jajkami pokrojonymi na połówki lub ćwiartki.

Czas i porcje

Czas przygotowania: około 45 minut. Z podanych składników otrzymasz 4 porcje.

Jak dobrać i dodać zakwas

Zakwas żytni nadaje zupie charakterystyczną kwasowość i pomaga ją zagęścić. Jego smak może być łagodniejszy albo bardziej zdecydowany, dlatego podana ilość jest punktem wyjścia. Wlej najpierw część, zagotuj zupę i spróbuj przed dolaniem reszty. Jeśli lubisz delikatniejszy żurek, możesz nie wykorzystać całego zakwasu.

Na dnie butelki lub słoika zbiera się osad z mąki. Wymieszaj go z płynem przed odmierzaniem, żeby kolejne porcje zakwasu miały podobną konsystencję. Po wlaniu do garnka mieszaj zupę, aby osad rozprowadził się równomiernie. Gęstość oceniaj po kilku minutach gotowania, ponieważ płyn może jeszcze nieco zgęstnieć.

Jeśli żurek okaże się zbyt kwaśny, dolej trochę bulionu lub wody, ponownie go podgrzej i sprawdź przyprawy. Gdy smak jest za łagodny, dodaj więcej wymieszanego zakwasu i krótko zagotuj. Sól najlepiej dodawać pod koniec, bo zarówno bulion, jak i kiełbasa mogą być już słone.

Praktyczne porady i warianty

Kiełbasa: gotuj ją przy łagodnym wrzeniu. Pokrój po ugotowaniu, żeby plasterki łatwo rozdzielić między talerze. Jeśli korzystasz z kiełbasy parzonej, sprawdź wskazówki jej przygotowania na opakowaniu.
Majeranek: rozetrzyj suszone zioło w dłoniach tuż przed dodaniem. Jeśli wolisz delikatniejszy aromat, zacznij od mniejszej ilości i dopraw zupę po spróbowaniu.
Śmietanka: hartowanie wyrównuje jej temperaturę z temperaturą zupy i ogranicza ryzyko zwarzenia. Wlewaj gorący płyn do śmietanki powoli, stale mieszając.
Dodatki: ziemniaki ugotuj osobno i włóż do talerzy lub podaj obok. Do żurku pasuje też kromka pieczywa, którą można wykorzystać do zebrania zupy z talerza.
Podanie: jajka ugotuj podczas przygotowywania wywaru. Dodaj je dopiero do porcji, dzięki czemu zachowają kształt, a każdy dostanie wybraną ilość.

FAQ

Czy żurek można zrobić bez śmietanki?

Tak. Pomiń ją w ostatnim kroku i po dodaniu zakwasu dopraw zupę do smaku. Żurek będzie mniej kremowy, a kwaśny smak pozostanie bardziej wyczuwalny. Możesz podać śmietankę osobno, aby każdy dodał ją do swojej porcji.

Co zrobić, gdy żurek jest za rzadki?

Upewnij się, że zakwas został dobrze wymieszany przed wlaniem. Możesz dodać nieco więcej zakwasu wraz z osadem, pamiętając, że zwiększy to także kwasowość zupy. Po dodaniu zagotuj żurek i sprawdź konsystencję. Jeśli smak jest już odpowiednio kwaśny, podaj go z ziemniakami lub pieczywem.

Czy żurek można przygotować wcześniej?

Tak. Po ugotowaniu ostudź zupę i przechowuj ją w zamkniętym pojemniku w lodówce. Jajka możesz przygotować osobno i dodać przy podaniu. Przed posiłkiem podgrzej żurek, mieszając go, ponieważ osad z zakwasu może opaść na dno. Jeżeli zupa zgęstniała, dolej odrobinę wody lub bulionu i sprawdź smak.